Cili ialah sejenis sayuran berbuah yang popular di kalangan
penduduk Malaysia, la dipercayai berasal dari Mexico dan Amerika Selatan, tetapi sekarang ditanam di semua negeri beriklim tropika. Cili yang dikenali juga sebagai lada atau cabai, kebanyakannya ditanam di kawasan tanah rendah.
Hasil cili boleh dipasarkan sebagai cili segar (hijau atau merah) atau telahdiprosesdalam bentukcili kering, cili boh, cilijeruk, serbuk cili dan soscili. Oleh kerana cili mengandungi bahan perasa pedas iaitu ‘capsaicin’, sayur ini sangat popular digunakan sebagai bahan perasa pedas dalam kebanyakan jenis makanan terutama ‘sambal belacan’.
Umumnya, penduduk Malaysia menggunakan 33,300 tan cili setahun. Sedangkan jumlah pengeluaran cili hanya lebih kurang 23,000 tan/tahun. Sebagai memenuhi kepertuan, cili terpaksa diimport sama ada dalam bentuk segar, kering dan juga serbuk.
Penanaman Cili
Cili sesuai ditanam pada suhu 20 – 30°C dengan taburan hujan di-antara 1500 – 2000 mm sebulan. Sekiranya air dapat dibekalkan, penanaman padamusim kemaraujuga dapat memperolehi hasilyang memuaskan.
Faktor Tanah
Cili sesuai ditanam di kebanyakan jenis tanah termasuk tanah gambut dan tanah pasir (tanah BRIS dan tanah bekas lombong). Nilai pH tanah yang sesuai untuk tanaman ini ialah 5.5-6.8.
Biji benih yang bermutu tinggi perlu digunakan. Sejumlah300-500g
biji benih diperlukan untuk sehektar penanaman. Biji benih dirawat dengan
racun kulat thiram 3g/1000g benih. Biji benih disemai sekurang-kurangnya 6 minggu sebelum menanam. Anak benih boleh ditanam di bawah jaring kalis serangga.
Semaian Polibeg
Polibeg berukuran 12 cm x 20 cm x 0.1 mm diisi dengan tanah campuran. Tanam 2-3 bijibenih sedalam 0.5 cm. Penjarangan dijalankan apabila anak benih mempunyai 2-3 helai daun Tinggalkan satu pokok setiap polibeg. Letak polibeg di tempat teduh yang didirikan daripada plastik tembus cahaya dan jaring kalis serangga.
Tanaman kelapa sawit sesuai ditanam dikawasan-kawasan yang mempunyai jumlah hujan yang mencukupi diantara 2500-3500 mm setahun dengan taburan yang sekata disepanjang tahun. Kadar evapotranspirasi pokok sawit matang dianggarkan lebih kurang 5 mm sehari. Hujan yang mencukupi diperlukan dan menjadi faktor penting mendapatkan nisbah minyak yang tinggi.
Kekurangan air boleh menyebabkan pengeluaran bunga betina berkurangan dan bertambahnya bunga jantan. Kemarau yang panjang juga boleh menyebabkan bunga gugurdan mengurangkan pengeluaran hasil tanaman.
Pancaran cahaya matahari juga boleh mempengaruhi hasil tanaman kelapa sawit. Jangka masa optima yang diperlukan oleh tanaman ini ialah selama 5 jam/hari (2000 jam/tahun).
Tanaman kelapa sawit boleh hidup subur dikawasan yang mempunyai suhu diantara 22 °C sehingga 32° C. Walaubagaimana pun suhu optima adalah diantara 24 – 27°C.
Kelapa sawit tidak tahan dengan angin kuat disebabkan saiz yang besar dan bahagian pucuk yang lembut. Adalah tidak disyorkan sawit ditanam dikawasan yang selalu dilanda ribut.
Penggunaan racun rumpai ‘am/nenbasec/’didapati meningkatkan lagi kerosakan angin pada sawit. Tanaman sawit didapati sesuai ditanam pada ketinggian 300 m dari aras laut.
Dalam pengurusan yang baik, pokok betik yang membesar dengan pantas dan berterusan mempunyai potensi pengeluaran buah sepanjang bulan di sepanjang tahun. Dengan itu, bekalan nutrien yang banyak pada tempoh yang tetap untuk pertumbuhan yang baik dan pengeluaran buah yang berkualiti amat kritikal. Pengapuran tanah sebelum menanam ialah amalan yang baik, kerana pH tanah 6-6.5 dianggap optimum untuk pertumbuhan dan prestasi hasil bagi pokok betik. Bagi kebanyakan tanah di kawasan tropika, 3-4 t/ha kapur diperlukan. Pokok betik yang mendapat cukup baja kapur, berbuah lebih awal dengan hasil yang tinggi dan dapat dipasarkan.
Semasa peringkat awal pertumbuhan, bekalan nitrogen dan fosforus yang cukup perlu dibekalkan bagi memastikan pertumbuhan tampang yang baik. Pada peringkat pembuahan, aras kalium perlu ditambah bagi meningkatkan kualiti buah (supaya warna isi lebih menarik, lebih manis dan lebih pejal). Pada masa yang sama, aras fosforus pula perlu dikurangkan bagi mengekalkan saiz buah yang besar. Bagi nitrogen, arasnya tidak berubah di sepanjang peringkat tampang dan pembuahan. Namun, baja bernitrogen yang berlebihan terutamanya baja organik perlu dielakkan kerana ini akan menggalakkan balikan seks daripada bunga hermafrodit kepada bunga betina yang menghasilkan buah yang tidak menentu bentuknya.
Faktor kepelbagaian jenis tanah, keadaan cuaca dan amalan pengurusan, membuatkannya perlu untuk membentuk pengesyoran bagi sesuatu kawasan yang khusus berasaskan analisis tanah dan foliar. Di Malaysia sebanyak 50-100 g/pokok rumusan 15:15:15 diberikan setiap bulan sehingga anak pokok berumur 4 bulan. Selepas itu, rumusan 12:12:17:2 diberikan sebanyak 180 g/pokok setiap bulan. Sebagai tambahan kepada baja bukan organik yang disyorkan, tahi ayam, efluen kilang kelapa sawit atau baja organik yang lain ditambah dalam tempoh yang tetap. Pemberian baja organik ini perlu dihadkan kepada 2 kg/pokok dalam tempoh 4 bulan kerana pemberian baja organik yang tinggi mengaruh pertumbuhan tampang secara berlebihan dan mengurangkan hasil dan kualiti buah.
Sepintas lalu bagaimana melakukan pembajaan pokok pisang. Untuk makluman Jarak tanaman pokok pisang adalah seperti berikut;
2.5 m x 2.5 m – kepadatan tanaman 1600pokok.
3 m x 3 m – kepadatan tanaman 1100 pokok.
3 m x 3 m (selingan) – kepadatan tanaman 700 – 900 pokok. Dilaksanakan sebaik sahaja pembajakan kedua selesai dilakukan.
( seminggu sebelum menanam )
Gaulkan baja CIRP ( 100g/pokok ), 8:8:8 ( 60g/pokok ) dan GML ( 60g/pokok )dengan topsoil dari lubang dan tanah sekeliling lubang tanaman. Kemudian timbus lubang penanaman dengan campuran tanah tersebut
Sulur-sulur dicelup ke dalam air panas bersuhu (55°C) selama 5-10 minit
Memastikan sumber benih bebas daripada penyakit
Minggu 1- bulan 24
Siram sekali sehari selama seminggu selepas ditanam kecuali hari hujan.
Gunakan sistem pengairan atau secara manual. Periksa setiap pokok untuk memastikan sistem pengairan berfungsi dengan baik supaya setiap pokok menerima air yang’mencukupi. Kadar penyiraman ialah 8-12 liter/sehari.
Bulan 1- Bulan 5 ( mengikut kadar 100g bulan 1 dan 150g bulan seterusnya )
Baja NPK Hijau 15:15:15 ditabur di sekeliling pokok atau dimasukkan ke dalam parit yang digali sedalam 5 sm dengan jarak 30 sm dari pangkal pokok pisang atau menggunakan sistem poket atau lubang yang digali sedalam 15 sm dengan jarak 30 sm dari pangkal pokok pisang.
Bulan 4 dan bulan 9
Pilih satu sulur yang sihat dan tidak mempunyai kecacatan daripada sulur yang baru tumbuh sebagai Ratun 2 dan pangkas semua sulur baru yang lain dengan menggunakan alat pemotong yang tajam pada aras tanah.
Bulan 6
Tabur baja NPK 12:12:17:2 (75g/pokok) di bawah kanopi pokok dan elakkan daripada terkena pada bahagian pangkal pokok. Gali parit sedalam 5 sm di sepanjang barisan pokok pisang. Masukkan baja dan timbus semula parit tersebut. Gali lubang sedalam 15 sm di bawah kanopi pokok. Masukkan baja dan timbus semula lubang tersebut.
Bulan 9
Baja NPK 12:12:17:2 (250g/pokok) ditabur di sekeliling pokok Atau dimasukkan ke dalam parit yang digali sedalam 5 sm
Bulan 12-13
Tuai buah yang telah mencapai indeks kematangan 2 atau 3. Lenturkan batang pisang dan potong tangkai tandan pisang tersebut. Tandan pisang diletakkan di tempat yang beralas dengan bahan lembut seperti daun-daun pisang atau span. Elakkan tandan daripada terhempap ke tanah.
Gambar di atas merupakan benih cili yang baru bercambah lebih kurang 1 minggu. Selepas bercambah barulah benih cili tersebut dipindahkan ke polibeg yang lebih besar. Biasanya semaian cili dibuat di kawasan yang redup. Anak benih perlulah disiram setiap hari.
Gambar di atas pula ialah semain benih tembikai jenis rock melon. Biasanya tanaman rock melon menggunakan sistem fertigasi.
